Het is voor mij een grote eer en ook echt een genoegen om in het kader van ‘50 jaar ‘De Amelander’ op Ameland’ terug te mogen kijken op de geschiedenis van deze 'Amelander' en op de betekenis ervan bij de ontwikkeling van het vreemdelingenverkeer op Ameland.

Er is in de vermelde 50 jaar veel gebeurd op Ameland en het zich ontwikkelende vreemdelingenverkeer werd nu voor heel Ameland echt interessant. Het eerste grote kampeerterrein op Ameland 'Duinoord' bij Nes kreeg concurrentie van de nieuwe kampeerterreinen bij de andere dorpen.

Zelf hebben we meegemaakt hoe kampeerterrein 'Roosduinen' bij Ballum in de loop van enkele jaren zich ontwikkelde van een simpel tentenkamp tot een recreatieterrein met allerlei mogelijk-heden voor de toerist met een goed kampeerterrein, een kampwinkel, een modern ingerichte wasserette, een sauna, een zwembad, een trimbaan en ook tennisbanen. Er werd van alles geprobeerd om het de gast maar naar de zin te maken. Er waren zelfs caravans die aangepast waren voor mindervaliden. Het aantal bungalows op het bungalowterrein bij Ballum breidde zich in een snel tempo uit. Het gebeurde daar-bij wel dat de gasten de bungalow door de voordeur binnen kwamen en dat de aannemer op het zelfde moment via de achterdeur na nog enige laatste werkzaamheden verricht te hebben de bungalow verliet. 

Ameland liet op recreatief terrein steeds meer van zich spreken. Er waren dus nieuwe kampeerterrei-nen en nieuwe bungalows, maar er was ook nog iets anders. Iets anders, dat in recreatief opzicht zeker aanvullend was voor de gasten. Met dit aanvullende element doelen we op 'De Amelander'.

In het voorjaar van het jaar 1965 verscheen het eerste nummer van het zogeheten vakantieblad 'Ameland'. Burgemeester Siderius schreef 3 mei 1965: 'Heel veel dank voor Uw nieuwe vakantieblad Ameland en voor de feestelijke manier, waarop U mij het eerste nummer hebt aangeboden. Van de inhoud heb ik inmiddels met waardering kennis genomen. Ik hoop dat U erin zult slagen het blad te blijven uitgeven in deze vorm als een medium tussen Ameland en zijn gasten en dat op aangename wijze in een lang gevoelde behoef-te zal blijken te voorzien. Veel succes!'

Nu, een succes is het zeker geworden, ook al zijn er in de loop der jaren diverse pogingen ondernomen om met het blad 'De Amelander' te gaan concurreren. Dank zij de Amelander middenstand en de vele door het vakantieblad georganiseerde activiteiten kregen de concurrenten echter geen resul-taat.

Al in de eerste tien jaar werd bewezen dat de Amelander voor Ameland een uniek reclamemedium was, dat door zijn speciale opzet in een grote behoefte voorzag. Een gedeelte van de opbrengst van de advertenties werd daarbij besteed aan het organiseren van evenementen voor de gasten van Ameland. Velen hebben De Amelander daarom gesteund en er mee voor gezorgd dat Ameland door de reclame positief in het nieuws kwam, overal in Nederland en ook daarbuiten. De verspreidingsop-laag steeg in de eerste tien jaar wel tot 22.500 exemplaren.

In het speciale jubileumnummer 'De Amelander van 1965 tot en met 1978' is veel aandacht besteed aan de vele acties en evenementen welke 'De Amelander' in de afge-lopen jaren in haar programma organiseerde, in een programma niet alleen voor de gasten, maar ook voor de Amelanders. Het zou een vakantieblad zijn speciaal voor en van Ameland met als taak te trachten een betere voorlichting aan de vele duizenden gasten te geven, over de vele ontspannings-mogelijkheden, die Ameland te bieden had.
We lezen onder meer dat in de maand september aan weduwen, weduwnaren en gescheiden vrou-wen in een aantal hotels en pensi-ons een korting werd gegeven van 25-30% op de bestaande seizoen-prijzen. Ook kinderen konden van deze reductie profiteren.

In 1967 begon het vakantieblad 'Ameland' met het organiseren van evenementen. Zo werd op 20 juli 1967 in Hotel Scheltema een eerste 'Miss Ameland' georganiseerd. Ook vond in dat jaar een autocross op Ameland plaats. In 1968 had men naast een wedstrijd 'Fierljeppen' over de dijksloot ook een internationale zeevis-wedstrijd. De georganiseerde modeshow werd goed bezocht. Veel gasten beleefden plezier aan het toen uitgegeven Amelander vakantiespel. 1969 was het jaar van de Nachtoriënteringsrit op Ameland.

In 1970 was 'De Amelander' samen met de VVV Ameland vertegenwoordigd op de Recreana. Op Ameland zelf was er naast de springdemonstraties van een rijvereniging uit Sneek ook nog een autobehendigheidswedstrijd op het parkeerterrein bij Duinoord. In oktober werd voor een volledig bezette zaal in de Boeg een demonstratie keurturnen gegeven.

In 1971 was de start van een nieuwe 65+ aktie. De organisatie van De Amelander kwam met de mogelijkheid om enkele honderden 65-plussers een vakantie op Ameland - 5 dagen Ameland voor 56 gulden - aan te bieden. Welnu, de aanvraag was overweldigend en binnen vijf weken kwamen er meer dan 2500 aanvragen binnen. Dankzij de spontane medewerking van de Horecabedrijven en de middenstand van Ameland konden ruim 2300 oudere mensen van deze extra voordelige vakantie op Ameland genieten.

Verder namen in dit jaar met veel succes ruim 300 personen deel aan een strandloop. 1972 was het jaar van de natuurramp op Ameland, waarbij kampeerterrein 'Duinoord' op 11 augustus getroffen werd door een hevige windhoos. Even eerder - op 9 juli 1972 - vond - ondanks de slechte weersomstandigheden - een demonstratie plaats van de Leeuwarder Luchtvaartclub 'Aeria'.

In 1973 kwam het Pasveer-korps uit Leeuwarden speciaal voor de 65+ aktie naar Ameland. Tijdens één van de rondritten van de 65+ aktie '73, georganiseerd tussen Pasen en Pinksteren, wer-den de oudere gasten, toen zij na de busrit over het eiland op de Kooiplaats aankwamen en daar een wandeling in de duinen maakten, plotseling gecon-fronteerd met de Oerdheks Ritskemuoi. Ondertussen stuurden duizenden 65-plussers hun puzzeloplossing in. 

In het jaar 1974 kwamen zeker 1000 sporters naar Ameland. Het waren volleyballers en ook voetballers. Meerdere malen zijn er later ook wedstrijden voor deze sporten op Ameland georganiseerd. De eerste Nationale Sportweek op Ameland voor mindervaliden in 1975 was een geweldig succes. De hier georganiseerde wedstrijden trokken veel belang-stelling en het publiek verbaasde zich over de grote inzet en doorzettingsvermogen van de vaak zwaar gehandicapte sportmensen. 1975 was ook het jaar van een wedstrijd stijldansen. Freddy Golden zorgde met zijn orkest bij deze wedstrijd voor mooie muziek.

Het heeft niet zoveel zin om 'De Amelander' nu per jaargang te volgen. Steeds weer waren er veel activiteiten voor de gasten zowel als de Amelanders. Er was daarbij een grote variatie van artiesten. Natuurlijk leverde Ameland een aandeel bij al deze programma's.

En bij deze Amelanders wil ik toch zeker de Stelpsisters vermelden. Zij traden een paar maal op in 'De Boeg' onder meer in september 1983. Wij vonden een verslag van dat optreden in de Mietbringer - het huiskrantje van bejaardencen-trum 'De Stelp' op Ameland. 'In samenwerking met het grote bejaardenkoor uit Rotterdam heeft het zangkoortje van De Stelp een tweetal uitvoeringen gegeven, die in de annalen van de Mietbringer toch vermeld dienen te worden omdat ze alleszins het aanhoren waard waren.

Het kleine koortje van de Stelpsisters moest beide avonden voor een talrijk publiek van allemaal bejaarden de spits afbijten en zij heeft zich goed van die taak gekweten. Onder de bezie-lende leiding van Akkie Bakker-van Dijk werden in eerste instantie een paar religieuze liederen ten gehore gebracht, maar de registers gingen echter eerst pas goed open bij het zingen van de bekende Amelandpotpourri 'Dat is ons eiland'. Al spoedig zong de hele zaal uit volle borst mee. Het grote koor van bejaarden uit Rotterdam stond onder leiding van de heer Fred Huiskes en het zingen van dit koor was van een heel ander genre. Met de muzikale omlijsting van een drietal muzikanten werd een afwisselend programma gebracht en de avond vloog als het ware om. Enige malen moesten de Stelpsisters assistentie verlenen aan het grote koor en dat werd met graagte gedaan. Al met al zijn het twee heel mooie avonden geworden.

We hebben tot dusverre in deze column gedaan alsof het 'De Ame-lander' was die zoveel organiseer-de voor de ontwikkeling van het vreemdelingenverkeer op Ame-land. Maar achter 'die Amelander' zat natuurlijk een persoon, die één en ander bedacht en organiseerde. Deze man nu was de heer Cees Tanja. Hij was afkomstig uit Leeuwarden, maar heeft zich op Ameland helemaal in kunnen zetten voor zijn ideaal.

Cees Tanja was een man die op zijn eigen bescheiden wijze alles bedacht en uitgewerkt heeft. Zoals burgemees-ter Lesterhuis het uitdrukte: 'Het is geweldig wat deze man allemaal op Ameland organiseert.'

Het herfstnummer van 'De Ame-lander' van 1982 vertelt van 'de 5e nacht van Ameland' hoe daar na een fantastisch optreden van de Bob East showband de eerste hulp van Tanja, Fred Huiskes, moe maar voldaan de avond afsloot met de woorden: 'Het is een fantastische avond geweest, beste mensen. Volgend jaar komen we weer met deze showband. Voor minder doen we het niet!'

Terwijl het publiek zich naar de uitgang bewoog, stond daar in de verte een eenzame, ietwat verdwaalde figuur: Cees Tanja, als man op de achtergrond. Ook voor hem was de show over. Wat echter bleef was de nuchtere constatering, dat ook nu weer één van zijn evenementen uitnemend geslaagd was. 'Ameland en de toerist konden hem dankbaar zijn.' We haalden deze tekst - die tekenend is voor Tanja - uit een verslag van deze avond van de hand van Harry de Haan.

Het is met Cees Tanja niet gebleven bij het organiseren van allerlei toeristische evenementen. Hij verhandelde in zijn lectuurhal niet alleen diverse kranten, maar gaf daar ook eilander boekjes uit zoals 'Ameland van toen.' Verder kon men in zijn lectuurhal verschillende grote legpuzzels kopen van wel 1000 stukjes.

Het is zeker de moeite waard om aandacht te besteden aan het ontstaan en de ontwikkeling van 'De Amelander', maar ook aan de initiatiefnemer daarvan, aan de heer Cees Tanja.

Oense Straatsma, eilander historicus en oud-huisarts van Ameland

3Huize-Miedema.png7bg-logo1-1.gif6vpva.png2amelanderhistorie.jpg4kontour-vastgoed-banner.png1Kienstrabouwbedrijf.jpg5sparmanje.jpg

 

Copyright 2016 De Amelander

Design:Webtool4all