De Amelander viert dit jaar haar 50-jarig bestaan. Ter gelegenheid daarvan zijn tien bekende Amelanders uitgenodigd een column te schrijven. In deze uitgave de bijdrage van Sip de Jong van Hotel de Jong in Nes, ondernemer en oud-raadslid.

Het is goed om stil te staan bij en veel aandacht te geven aan De Amelander, het eilander infomagazine dat 50 jaar bestaat. Het was in de jaren zestig dat Cees Tanja op ons eiland – wat later bleek in een grote behoefte te voorzien – een gat in de markt ging opvullen met informatie voor de eilandbezoekers, zeg maar de toeristen, en niet te vergeten voor ons eilanders zelf, heden ten dage uitgegroeid tot ‘hèt vrijetijdsmagazine van en voor Ameland’. De grondlegger Cees Tanja kwam daarnaast ook met eigen activiteiten zoals het organiseren van reizen in de toen nog rustige perioden en niet te vergeten de ‘Nacht van Ameland’. Compleet met tal van artiesten, in willekeurige volgorde o.a. Ben Cramer, de Gebr. Brouwer, Ronnie Tober etc.., naar ieder z’n smaak, en altijd een goede muziekband zoals de bekende ‘ Bob East Showband’.
Maar nu even terug in de historie waar alles begon begin jaren zestig. Ik weet nog dat bij ons in het hotel op zaterdagmiddag om 17.00 uur de deur openging voor de jeugd van mijn leeftijd, om tv te kijken naar het kinderprogramma. Er stond in het hotel één van de eerste tv’s op Ameland. Feest dus. Daarnaast werden ook bij ons de beroemde Sisi-films met Romy Schneider en Karl-Heinz Böhm in de hoofdrol en andere films ver-toond in de voorzaal. Er was in die tijd niet zo veel amusement van dit kaliber op het eiland, vandaar dit aanbod.

Veranderende tijden

Ameland werd in het begin van de jaren zestig opgeschrikt in de tot dan wel heel rustige tijd door, je mag wel zeggen een invasie van, boortorens van diverse pluimage. Bij ons in het hotel hadden wij kantoren van de Mobil-oil, de Caltex en later de NAM. Dat was een heel spektakel in die tijd. Plotseling was er even geen seizoengedachte maar een jaarbe-drijf waar iedereen aan moest wennen. Normaal was er in die tijd een vrij kort seizoensgebonden toerisme naast onze eigen dorpsbewoners die het café be-zochten voor hun borrel en het biljart-uitje speciaal op zondag. De ‘oliejaren’ zoals die later wer-den genoemd brachten wel even wat extra centen in het laatje. Ben Steneker bracht destijds een single uit met de titel: ‘Ameland wat is er met jou aan de hand’ en Johnny en Rijk met ‘Op het goudgele strand van Ameland’. lk weet nog dat in het hotel na anderhalf jaar een complete cv-installatie kon worden aangelegd. Dus dat was een mooie instrooier. Daarvòòr werd er gestookt met een hete luchtkachel die nog geplaatst was door Theo (Kiewiet) ‘de smid’.
Het uitgaanstoerisme speelde zich af tussen de strandhotels aan de noordkust Scheltema en Steinvoorte en in het centrum van Nes. Dat was net een beweging van een spons: van het strand naar het dorp Nes en andersom. Bij Schel-tema was meer de dansgelegenheid met o.a. de amateurcabaretten, prachtig, een van onze koks toen-tertijd werd nog een keer winnaar met een zangact, Steinvoorte was meer een grote bar met op de vloer livemuziek. Beide bedrijven zijn helaas een prooi geworden van de niets ontziende najaarsstormen. Scheltema heeft men nog geprobeerd te redden door er een grote autobus voor te plaatsen als buffer. Helaas het mocht niet baten.

Toen Ameland een poosje geïsoleerd was van het vaste land door een strenge winter werden talloze keren de schaatsen ondergebonden voor de kortebaanwedstrijden. Dat betekende na iedere wedstrijd een prijsuitreiking ‘met bal na’, zoals dat toen zo mooi heette. Dat ge-beurde in Nes altijd bij ons in het hotel. De prijsuitreiking en daarna de beentjes van de vloer. Deze ijsfeestjes werden zo vaak herhaald dat de voorraad drank in het café opraakte. Geen nood, spraken de Fa. Bols en de Fa. Oranjeboom. Er werd een stunt bedacht door de aanvoer van dran-ken door de lucht naar het eiland te krijgen. Een stunt werd het. De beide drankenfirma's regelden een Dakota van Martin's Air Charter om hun producten te vervoeren en zo landde op het vliegveld in Ballum – de grond was zo hard dat er meteen een start- en landingsbaan aanwezig was – de door ons bestelde alcoholische versnaperingen in een heus vrachtvliegtuig vanaf Amsterdam. Toen later de Fa. Oranjeboom werd overgenomen door Skol bierbrouwerijen werden de foto's van deze happening verspreid in diverse Pubs in Londen. Als wij dan gasten ontvingen die de in het hotel getoonde foto’s zagen, werd er opgemerkt: deze beelden hebben wij eerder gezien in Londen. En dan kreeg je het hele ver-haal opnieuw. Een kleine wereld.

Tegen het einde van de jaren zestig kregen wij te maken met een wijziging van de Drank- en Horecawet. Dit hield voor ons in dat, waar wij zoals gebruikelijk het flesje drank in het café over de bar verkochten, dit niet meer was toegestaan in de nabije toekomst. Het was voor ons de aanleiding om in het pand naast ons aan de Rixt van Doniastraat een nieuwe slijterij te bouwen. Zo gezegd zo gedaan. Er werden plannen ge-maakt met onze huisarchitect en zo verscheen op die plaats een winkel met twee woningen. De slijterij voerde het bekende assor-timent en daarnaast een aantal eigen ontworpen dranken zoals de Amelander Kruidendrank en het Amelander Commandeurtje; er staan nog meer drankjes klaar om verder te ontwikkelen. Monumen-tenzorg ging lelijk in de fout door de subsidietoezegging niet na te komen, maar er moest wel worden gefinancierd. Dat was duidelijk geen goede kennismaking met de overheid. Veel later pas werd nog een gedeelte van de subsidie uitgekeerd.

Bestuur
Niet alleen op het zakelijke vlak ben je actief maar ook op het be-stuurlijke vlak wordt er een beroep op je gedaan. Met een aantal men-sen hadden wij een politieke groe-pering gevormd met als eerste persoon Jaap Klaassen, een all-round inspirator die het klappen van de zweep kende met zijn grote ervaring. Helaas mochten wij maar kort van zijn kunde genieten: Jaap overleed veel te vroeg. Hij was de eerste man en aanjager van de BV Ameland. Zelf leidde hij in het allereerste begin in de zomer voor de toeristen menig vermaak op het Kerkplein. Een man van het eerste uur waar ons eiland, ook in andere aangelegenheden, veel aan te danken heeft. Toen ik hem moest opvolgen als raadslid, u begrijpt dat dit geen sinecure was, heb ik een initiatiefraadsvoorstel inge-diend, om zijn naam te geven aan de sporthal in Nes. Vele burgers ondersteunden dat voorstel maar de raad was indertijd blijkbaar nog niet rijp voor zo'n voorstel. On-langs heeft een andere politieke partij hetzelfde voorstel ingediend om de sporthal de ‘Jaap Klaassen Hal’ te laten heten. Na meer dan dertig jaar kan de gemeenschap eindelijk kennis nemen van dit heuglijke feit: ere die ere toekomt.

Als raadslid heb ik deel mogen uitmaken van vele besluitvorming die een geweldige stimulans bete-kenden voor ons eiland. Teveel om op te noemen. Toch wil ik ingaan op het verlies van de strandhotels en daar achter aan de zuidkant het prachtige bos en duingebied wat eveneens is ver-dwenen. Daar voor in de plaats is midden in het eiland het grootse plan de ‘Vleyen’ opgestart en ingericht ter vervanging van de teloor gegane noordflank. Dat is goed gelukt.

Kardinaal de Jong school
Ik werd benaderd om zitting te nemen in een totaal nieuwe vorm van bestuur welke zat opgesloten in het toenmalige kerkbestuur. Het kerkbestuur was tevens schoolbe-stuur maar er diende een apart schoolbestuur gevormd te worden. Dat ging gepaard met een grote uitdaging: de kleuterschool moest samen met de lagere school de nieuwe basisschool worden. De oude Kardinaal de Jongschool was daar niet geschikt voor: conclusie een totaal nieuw schoolcomplex. Mij werd de post van voorzitter toebedeeld en later de post van secretaris van het bevoegd gezag van de school. Er werd gekozen voor ‘de Katholieke Stichting Kardinaal de Jongschool’. De plannen werden opgestart maar tijdens de uitwerking ervan ston-den de neuzen niet altijd in dezelf-de richting bij de betrokken partij-en. Zo had de gemeente Ameland een nogal afwijkende mening over de uitvoering ervan. Het schoolbestuur bleef op zijn strepen staan en schakelde wat andere machten in om zijn waardevolle argumenten kracht bij te zetten. De mening die bij ons de overhand had, was als volgt. Het onderwijs, en dan speci-aal op het eiland met al zijn beper-kingen, is van zo'n groot belang voor de ontwikkeling van onze jonge kinderen dat wanneer je in de gelegenheid bent om totaal nieuw te bouwen daarmee de mo-gelijkheden die je aangeboden krijgt te verzilveren in de vorm van een nieuwe basisschool zonder beperkingen: daar gaan wij voor. Eensgezind. Eerst een goed geoutilleerd exterieur dan volgt de invulling van het interieur, het echte onderwijs, vanzelf. Wij zochten daarom contact met de SKONN, de Stichting Katholiek Onderwijs Noord-Nederland, met de Inspecteur van het Ministerie van Onderwijs, de belangrijke adviseur van de Provincie Fries-land, met het FIPULI wat staat voor het Financieel Publiekrechte-lijk Lichaam, met het Demogra-fisch Instituut van het Ministerie en tot slot met de Staatssecretaris van Onderwijs. Al de energie die daar is ingestoken door het school-bestuur is gedaan voor onze jeugd. Niemand heeft daar spijt van. Helemaal als je ziet wat er voor een complex staat aan het Bramer-duinenpad. Als dank daarvoor hadden wij de heer Tjitte Bootsma van de SKONN bereid gevonden de school te openen.

Inmiddels gingen de zakelijke beslommeringen ook gewoon door. In de jaren die volgden wer-den tal van voorzieningen op het eiland drastisch uitgebreid. Ieder-een ging mee in de optimalisering van het toeristische aanbod. Er werd meer gepromoot op het voor- en naseizoen en daar leende zich een snel veranderende sociale leefstijl voor.

Een voorbeeld

Wat hadden wij aan een terras dat alleen gebruikt kon worden met mooi weer in de zomer? Dus heel simpel: tijdens het voor- en nasei-zoen en in de winter moest dit terras overdekt zijn. De Duitse gast noemt dit zo mooi een ‘Wintergar-ten’. Overdekt èn verwarmd. Dit was een mooie uitbreiding midden in het centrum van Nes. Ook het hele interieur kreeg een facelift en er kwam nog een buitenterras bij aan de zijkant van het hotel.
Ameland is een gastvrij land zo is gebleken. Een eiland van rust en ruimte. Dat is ook de uitstraling. Het hoeft verder geen betoog dat door de inspanning van de gehele eilander bevolking, ieder naar zíjn of haar verantwoordelijkheid, iedereen bijdraagt aan het product Ameland en dit zo waardevol te houden dat onze gasten het eiland blijven bezoeken: immers het toerisme is de kurk waar ons eiland op drijft.

Mijn vader had altijd een mooie slogan als hij de gasten ontving met ‘welkom op Ameland’. lk weet dat dit welkomstwoord altijd werd gewaardeerd. Mijn vader was een gastheer, mijn moeder was een gastvrouw. Zij waren een voorbeeld voor ons, wat duidelijk is overgekomen en zo gebleven. Wij als familiebedrijf hebben steeds grote waarde gehecht aan gastvrij-heid. Altijd een gezellige sfeer scheppen voor de gasten in een comfortabele omgeving met daar-naast een kwalitatief uitstekend product in de vorm van een gerecht of een drankje, uiteinde-lijk om een oudhollandse uitdrukking te noemen: ‘voor elck wat wils’, want zo is de instelling van ons familiebedrijf. Jonge generaties staan nu klaar om in het kielzog van hun ouders de zaken voort te zetten en ik ben er zeker van, gezien de inzet in het verleden en de huidige ambitie, dat het prima gaat lukken. Ons eiland levert de uiteenlopende mogelijkheden en wij leveren de bijpassende ingrediënten.

Daarbij wensen wij de directie van De Amelander en hun medewerkers die het huidige blad zo goed voorzien van informatie en actualiteit nog heel veel succes om dít kwaliteitsgebeuren nog een lang leven in stand te houden voor zowel onze gasten die ons mooie eiland bezoeken als onze eigen eilanders.

Sip de Jong - Ondernemer en oud-raadslid

3Huize-Miedema.png7bg-logo1-1.gif1Kienstrabouwbedrijf.jpg4kontour-vastgoed-banner.png5sparmanje.jpg6vpva.png2amelanderhistorie.jpg

 

Copyright 2016 De Amelander

Design:Webtool4all